De IJzervallei

Gezellig wandelen of fietsen door het landschap en langs de oevers van de IJzer, vergezeld van heel wat fauna en flora. Dat biedt de IJzervallei. 

De IJzer stroomt door een groot gebied van Alveringem en sleepte uit het landschap, in de loop der eeuwen, een groene vallei waar watervogels en polderwild zich uitgebreid laten observeren. Hoe natter de broeken, hoe meer leven ze aantrekken. Vooral weidevogels zijn tuk op de natte IJzerbroeken. De graslanden langs de IJzer worden vooral gebruikt als wei- of hooiland en overstromen regelmatig. Deze laaggelegen weiden en hooilanden vormen één van Vlaanderens meest opmerkelijke open ruimten. Eeuwenlang werden deze drassige en laaggelegen weiden (IJzerbroeken) door de boer op een bijna natuurlijke manier gebruikt. De hoge waterstand liet slechts korte graasperioden en één hooibeurt per jaar toe. Vandaar dat in dit gebied ook bijna geen huizen staan: in de IJzervallei werden de hoeven gebouwd op plaatsen die niet overstromen of ook op een kunstmatige verhoging of terp.

De IJzervallei strekt zich uit van Frans-Vlaanderen (Wylder, Bambecque, Oost-Cappel...) naar Haringe, Roesbrugge, Krombeke, Beveren aan de IJzer, Stavele, West- en Oostvleteren en langs Fintele naar Lo-Reninge.

Meer informatie over de IJzervallei vind je hier.

De IJzer

De IJzer is de enige rivier die op Belgisch grondgebied in de Noordzee uitmondt. De stroom is 78 kilometer lang en ontspringt als klein riviertje op 35 m hoogte in de buurt van de Noord-Franse dorpen Buysscheure en Lederzeele. De bovenloop van de IJzer kronkelt in een smalle vallei door een zacht golvend en dunbevolkt landbouwlandschap met nog heel wat hagen en houtkanten. Stroomafwaarts de Frans-Belgische grens opent de IJzervallei zich in een vlak en natuurrijk granslandgebied, dat bij hoge waterstanden kan overstromen: de IJzerbroeken. Dit natuurgebied is een echt paradijs voor vogels en de perfecte thuis voor kleurrijke flora.

Vanaf Fintele is de linkeroever van de IJzer bedijkt, vanaf Diksmuide stroomt de IJzer als brede rivier tussen twee dijken door de vlakke en open polders naar Nieuwpoort, waar sluizen de afwatering naar zee verzekeren. De IJzer dankt zijn naambekendheid vooral aan zijn strategische rol in de Eerste Wereldoorlog. Na de onderwaterzetting van de IJzervlakte in 1914 werd aan het IJzerfront een vier jaar durende loopgravenoorlog uitgevochten. 

Vogels spotten in de IJzervallei

Het waterrijke karakter en de rust van de IJzervallei oefenen in de herfst, winter en lente een grote aantrekkingskracht uit op allerlei watervogels. In de winter komen tienduizenden ganzen en eenden fourageren op de ondiep overstroomde graslanden. In het voor- en najaar houden duizenden steltlopers hier even halt op weg naar hun broed- of overwinteringsgebieden.

De grutto is de meest karakteristieke en luidruchtige weidevogel van de broeken maar ook vogels met klinkende namen als de smient, wintertaling, wilde eend, waterhoen, blauwe reiger, aalscholver, wulp, rietgors, bruine kiekendief en watersnip zijn er in hun sas. In de sloten, plassen en veedrinkpoelen leven heel wat vissen en amfibieën en groeien zeldzame waterplanten. Om de natuur in de IJzerbroeken verder te beschermen en te ontwikkelen, bouwt het Agentschap Natuur en Bos er een uitgestrekt natuurgebied uit.  

Leuke vogelspotplaatsjes

  • Bij de Brouckmolen (Beveren aan de IJzer)
  • Aan de IJzerbrug (Stavele)
  • Aan Fintele Sluis (Lo-Reninge)

Wandelen in de IJzervallei

 

IJzervallei (wandelnetwerk)

Diverse instapmogelijkheden

Het grensoverschrijdende wandelnetwerk IJzervallei laat je kennis maken met het natuurlijke rivierlandschap langs de beide oevers van de IJzer. Jaagpaden en autoluwe wegen ontsluiten het natte weideland, doorsneden van kristallen vaarten, beken en grachten. Smokkelpaden en – brugjes brengen je over de ‘schreve’. In de gastvrije en charmante dorpjes proef je de ‘couleur locale’ en de levende tradities van de Westhoek en Frans-Vlaanderen.

€ 6

Brouckmolenroute (7 km)

Start: dorpskern Stavele en/of dorpskern Beveren aan de IJzer

Deze wandelroute verkent het waterrijke landschap van de IJzerbroeken, op de grens van de polders en zandleemstreek. Via rustige plattelandswegen, graspaden en het jaagpad van de IJzer ontdek je de landelijke omgeving tussen Beveren aan de IJzer en Stavele. Van op de IJzeroever geniet je van mooie vergezichten op de broeken en bij helder weer vervolledigen de West-Vlaamse heuvels het unieke panorama. Verder leidt de wandeling je naar de witte stenen Brouckmolen.

€ 2

Dode IJzerroute (7,8 km)

Start: Infopunt IJzer in Roesbrugge (Poperinge)

Deze  verkent het grenslandschap langs deze kronkelende stroom. De tocht verloopt voor drie kwart over verkeersvrije paden zoals fraaie kerkwegels en graspaden. Een natuurexploratiepad volgt de Zwijnbeek, de IJzer en de Heidebeek en ontsluit het vochtige weilandengebied langs de grens. Het landschap is er zacht golvend, open en biedt enkele markante vergezichten. De dorpen Roesbrugge en Haringe zorgen met hun rijk cultuurhistorisch erfgoed, hun bewogen geschiedenis en hun herbergen voor de “couleur locale” onderweg.

€ 2